top of page
  • Yazarın fotoğrafıAffekt

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Psikolog Gülşah SABUNCU

Günlük hayatta pek çok insan bazı konular hakkında endişe, evham ya da takıntılara sahip olabilir. Çoğu insan ortaya çıkan bu duygularla baş edebilir ve yaşamı etkilemesine izin vermez. Fakat bazı kişiler gerçeklik duygusunu kaybetmeden doğru olmadığını bilmesine, farkında olmasına rağmen takıntılı düşüncelere sahip olabilir.


Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) nedir?


Obsesif kompulsif bozukluk, takıntılı düşüncelerin kişinin günlük hayatını, çevresini ve yaşamsal aktiviteleri etkileyecek düzeye gelmesi sonucu ortaya çıkan psikolojik bir rahatsızlıktır. Obsesyon, kişinin takıntılı düşünceleri anlamına gelen ile tekrarlayıcı zihinsel eylemlerdir. Kompulsiyon ise kişinin tekrarlayıcı davranışlar anlamına gelmektedir. Obsesyonlar kişinin isteği dışında gelişen mantık dışı durumlardır.Kişiler düşünmekten kendilerini alamadıkları için bu durum yoğun huzursuzluğa sebep olur.

Obsesyonların yarattığı huzursuzluğu ortadan kaldırmak amacıyla da yineleyici davranışla yani kompulsiyonlarla geliştirir.


Son yıllarda yapılan araştırmalarda Obsesif kompulsif bozukluk her 100 kişiden iki ya da üçünde gözlemlenmiştir. Kadınlarda daha sık rastlanan obsesif bozukluk erkeklerde genellikle erken yaşlarda oluşur.

Obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) belirtileri nelerdir?


En yaygın obsesyon belirtileri:

  • Sürekli kuşkucu olmak

  • Simetri düzen takıntısı

  • Cinsel / Günahkâr düşünmekten korkma

  • Dini düşünceler

  • Toplumda kabul edilmez bir davranışta bulunma korkusu

  • Hata yapmaktan korkma

  • Başkasına zarar vermekten korkma

  • Mikrop bulaşmasından korkma

En yaygın kompülsiyon belirtileri:

  • Tokalaşmamak, kapı Kolunu tutmamak

  • Tekrar tekrar(sayılarla) ellerini yıkama, duş alma

  • Değeri olmayan eşyaları toplama, biriktirme

  • işleri belirli sayıda ya da sıraya sokarak yapma

  • Belirli cümleleri, kelimeleri ya da duaları tekrarlama

  • Günlük rutin işleri yaparken yüksek sesle veya içinden sürekli sayı sayma isteği

  • Kilit, ocak, ütü, elektrik gibi kapatırken tekrar tekrar kontrol etme

Obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) nedenleri nelerdir?


Obsesif kompulsif bozukluğun nedenleri tam anlamı ile bilinmese de araştırmalar biyolojik ve çevresel faktörlerin hastalığın gelişiminde önemli rol oynadı düşünülmektedir.


Kişilerin sosyal ve aile çevresinde yaşadığı problem, stres ve travmalar hastalığın gelişimini tetikleyebilir. Kişilerde var olan hastalık hafif semptomlarla kendini gösterirken belirli sosyal faktörler hastalık semptomlarını etkileyebilir. Sosyal hayattaki problemler, insanlarla ilişkilerinde yaşadığı sıkıntılar, kaygılar ve travmalar da hastalığı tetikleyen önemli faktörlerdendir.


Biyolojik açıdan bakıldığında ise serotonin seviyesindeki düşme obsesif kompülsif bozukluğun ortaya çıkmasına neden olabilir. Serotonin miktarındaki değişim ebeveynlerden çocuğa geçmesi obsesif kompulsif bozukluğun genetik olabileceğini düşündürür. Beyindeki serotonin dengesizliği beynin planlama ve sağduyu ile ilgili işlevlerini negatif yönde etkiler.


Obsesif kompulsif bozukluğun tedavisi


Obsesif kompülsif bozukluğun teşhisi için herhangi bir laboratuvar testinden söz etmek mümkün değildir. Terapi ile uzmanlar tarafından danışanın davranışları izlemeye alınır ve belirtiler değerlendirilerek durum teşhis edilir. Tedavinin başarılı sonlanması için erken teşhis son derece önemlidir. Obsesif kompulsif bozukluk terapi ile iyileştirilebilir

Psikolojik İyi Oluş Workshopları

Daha iyi hissetmek için göz atın.

bottom of page